Các nhà khoa học tham dự Hội thảo quốc tế về Khoa học vật liệu tiên tiến và công nghệ nano vừa diễn ra tại TP Nha Trang (Khánh Hòa) ghi nhận: Ðây là hội thảo lần đầu của các nước ASEAN được tổ chức tại Việt Nam, đánh dấu mốc quan trọng trong quá trình xây dựng và phát triển khoa học, công nghệ nano trong khu vực.
Theo Viện sĩ, GS.TSKH Nguyễn Văn Hiệu, nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Vật liệu, với tính chất đa ngành, liên ngành, sử dụng thống nhất kích thước nano mét, công nghệ nano được coi là một ngành mới, hiện đại; là một bước ngoặt trong phát triển công nghệ tiên tiến đầy triển vọng của thế kỷ 21.
Những sản phẩm sử dụng công nghệ nano như máy kỹ thuật số, đèn chiếu sáng tiết kiệm năng lượng, thiết bị diệt khuẩn, dụng cụ chẩn đoán bệnh, thuốc chữa bệnh; thiết bị kiểm tra nhanh vi khuẩn trên thực phẩm... đã có đóng góp tích cực trong các lĩnh vực phát triển công nghiệp, nông nghiệp, chăm sóc sức khỏe, bảo vệ môi trường. Nếu được định hướng, đầu tư đúng mức, công nghệ nano sẽ có tác động to lớn đến phát triển khoa học, công nghệ; đem lại những lợi ích thiết thực trong quá trình phát triển kinh tế, xã hội; bảo đảm an ninh, quốc phòng đất nước.
Tại hội thảo, các báo cáo khoa học đều thống nhất rằng, không chỉ các nước phát triển mà ngay cả các nước đang phát triển cũng nên xác định công nghệ nano là một lĩnh vực cần được ưu tiên phát triển. Trên thực tế, nghiên cứu về công nghệ nano là một lĩnh vực khó, phức tạp và tốn kém, các cấp, các ngành có liên quan cần phải đầu tư toàn diện cả các mặt về con người, hạ tầng cơ sở, thiết bị nghiên cứu, công nghệ. Tuy đòi hỏi đầu tư kinh phí lớn nhưng không vì thế mà các nước đang phát triển, không phát triển công nghệ nano. Vấn đề là tùy từng điều kiện cụ thể, mỗi nước chọn cho mình một hướng đi, xây dựng hệ thống giải pháp phù hợp.
Hiện nay, nước ta đã có một số phòng thí nghiệm nghiên cứu về khoa học, công nghệ nano như: Viện Vật lý và Ðiện tử, Viện Khoa học Vật liệu, Viện Hóa học, Viện Khoa học và Công nghệ, Viện Ðào tạo quốc tế về khoa học vật liệu, Viện Vật lý kỹ thuật... và một số trường như Ðại học Bách khoa Hà Nội, Ðại học Khoa học Tự nhiên, Ðại học Quốc gia Hà Nội, Ðại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh, Ðại học Khoa học Huế...
Theo GS. TSKH Nguyễn Xuân Phúc, Viện trưởng Viện Khoa học vật liệu, ở nước ta, đã hình thành một số tập thể nghiên cứu về vật lý nano, hóa học nano và sinh học nano từ nghiên cứu lý thuyết đến nghiên cứu thực nghiệm và triển khai ứng dụng. Kết quả cho thấy, nhiều nghiên cứu đã mang tính ứng dụng cao.
Có thể thí dụ như các nhà khoa học nước ta đã chế tạo được những chấm lượng tử (quantum dot), có tiềm năng rất lớn trong công tác bảo mật và nghiên cứu sinh học. Cụ thể như được dùng để đánh dấu hàng hóa, chứng từ, tiền giấy nhằm chống làm giả; tiêm vào cơ thể động vật để quan sát, chụp ảnh các cơ quan, tế bào; sử dụng thăm dò bệnh ung thư, đưa thuốc đến tế bào ung thư... Chấm lượng tử được sản xuất bằng phương pháp hóa học tại Việt Nam có giá thành hạ rất nhiều so với sản phẩm cùng loại của nước ngoài.
Tuy chậm so với nhiều nước trong khu vực, nhưng công việc nghiên cứu và phát triển công nghệ nano ở nước ta đang có nhiều thuận lợi. Từ một vài nhóm các nhà vật lý khởi đầu bằng các nghiên cứu cơ bản về vật lý nano, ngày nay, chúng ta đã có nhiều tập thể nghiên cứu trong hầu hết các trường đại học, viện nghiên cứu lớn, bao gồm không chỉ các nhà vật lý mà cả các nhà khoa học, sinh học, luyện kim, điện tử cùng tham gia nghiên cứu và đào tạo công nghệ nano.
BH (Theo Nhân dân)
