Ở nước ta, trái thanh long được trồng khá nhiều tại Bình Thuận và một số tỉnh Nam bộ. Sản lượng hàng năm rất lớn nên không chỉ tiêu thụ ở thị trường trong nước mà còn xuất khẩu và đã được Nhà nước Việt Nam xác định là một trong 12 loại trái cây có ưu thế cạnh tranh. Vì vậy việc bảo quản và xử lý sau thu hoạch nhằm nâng cao chất lượng trái thanh long để phục vụ xuất khẩu là việc cần thiết...

Lần đầu tiên, một hệ thống dây chuyền rửa, xử lý, làm khô trái thanh long được nghiên cứu, thiết kế chế tạo và vận hành thành công tại Việt Nam. Thiết bị sơ chế này đã mở ra một khả năng cạnh tranh cho trái thanh long trong việc xuất khẩu: trái thanh long vừa đạt được độ an toàn về vệ sinh thực phẩm, vừa kéo dài được thời gian bảo quản từ 28 - 30 lên 40 - 45 ngày.
Nhờ thời gian bảo quản được kéo dài thêm, trái thanh long có thể được vận chuyển bằng tàu (thay cho máy bay) khi xuất khẩu sang các thị trường châu Âu, châu Mỹ. Việc vận chuyển bằng tàu đã giúp giảm đáng kể chi phí, chỉ tốn khoảng hơn 40 cent/kg trong khi vận chuyển bằng máy bay tốn gần 4 USD/kg. Đây là kết quả vừa được nghiên cứu triển khai thành công của KS. Nguyễn Đức Trương (ĐT: 0918260569), Phân viện cơ điện nông nghiệp & công nghệ sau thu hoạch tại TP.HCM.
Thiết bị có công suất xử lý trung bình 1,5 tấn thanh long trong một giờ, có thể điều chỉnh tăng công suất lên 2,5 tấn/giờ. Giá trọn gói cho hệ thống sơ chế này gần 800 triệu đồng.
Thiết bị hoạt động theo quy trình như sau: thanh long được công nhân xếp vào máng và sẽ được tự động làm sạch bằng nước (thanh long được rửa sạch hoàn toàn không còn bám các tạp chất như đất, cát, bụi, các loại nấm); tiếp theo sẽ được xử lý bằng hóa chất (an toàn đối với thực phẩm); kế tiếp là được làm khô (bằng hệ thống phun khí nén, kết hợp quạt thổi và đèn tia tử ngoại để diệt nấm); sau cùng là phân loại và bảo quản bằng màng PE (có đục lỗ theo quy định bảo quản trái cây). Trong khâu làm khô trái thanh long còn có công đoạn người công nhân đứng máy sẽ trực tiếp dùng vòi phun áp lực, phun vào phần đầu của từng trái thanh long để đảm bảo trái thanh long thật sạch đạt tiêu chuẩn an toàn vệ sinh thực phẩm. Số lượng trái thanh long bị gãy cuống trong quá trình rửa và xử lý không đáng kể (nằm trong giới hạn cho phép, khoảng từ 1 - 5%).
Bước đầu hệ thống thiết bị sơ chế trái thanh long này đã được đưa vào vận hành thử nghiệm tại một doanh nghiệp chuyên xuất khẩu thanh long ở tỉnh Bình Thuận. Kết quả thu được là rất khả quan, thiết bị hoạt động tốt, tăng năng suất so với cách làm thủ công (người công nhân trực tiếp rửa từng trái), giảm đáng kể chi phí nhân công, đảm bảo tính ổn định và chất lượng trong quá trình sơ chế, bảo quản trái thanh long cho ra sản phẩm hàng hóa đáp ứng được yêu cầu của khách hàng. Nhờ có hệ thống thiết bị sơ chế mà doanh nghiệp hoàn toàn chủ động trong kế hoạch sản xuất và đã thực hiện sơ chế được hơn 1.000 tấn thanh long cung cấp cho thị trường trong và ngoài nước đem lại hiệu quả thiết thực. Trái thanh long Bình Thuận đã xuất khẩu tới hơn 20 quốc gia và vùng lãnh thổ (Đức, Hà Lan, Hồng Kông, Trung Quốc, Đài Loan, Thái Lan, Xingapo, Canada...). Theo số liệu thống kê của Tổng Cục Hải quan, kim ngạch xuất khẩu thanh long cả nước theo đường chính ngạch trong quý I/2007 đạt trên 10 triệu USD; trong đó thị trường Châu Á chiếm tỷ lệ 37% và EU là 42%. Sự ra đời của thiết bị sơ chế trái thanh long sẽ góp phần nâng cao chất lượng, tăng khả năng cạnh tranh, tăng kim ngạch xuất khẩu của trái cây Việt Nam nói chung và trái thanh long nói riêng trên thị trường trong khu vực cũng như thế giới.

Theo KH Phổ thông, TTTT Bộ NN&PTNT