Được sự hỗ trợ của Bộ khoa học và công nghệ, kỹ sư (KS) Hứa Quyết Chiến (Viện sinh học nhiệt đới) - người nổi tiếng tâm huyết với việc tìm ra asprin bảo vệ cây trồng mà không gây hại môi trường và sức khỏe con người - đã nghiên cứu thành công chế phẩm phòng trị bệnh cho cây trồng theo hướng an toàn Exin 4.5 HP. Để phù hợp cho từng loại cây trồng và những ký sinh đặc thù, chế phẩm Exin 4.5 HP được bào chế dưới hai chủng loại là Exin R cho lúa và Phytoxin VS cho rau. Các chế phẩm này đã được Bộ NN&PTNT cho phép lưu hành.
Exin R phòng bệnh trên cây lúa
KS. Chiến cho biết, chế phẩm Exin 4.5 HP của Viện sinh học nhiệt đới là sản phẩm của đề tài khoa học cấp nhà nước, thành phần chính là salicylic acid (aspirin). Chế phẩm này an toàn với người sử dụng và môi trường. Đối với virus làm lùn cây lúa, Exin 4.5 HP kích thích cây lúa sinh tổng hợp một số hợp chất mới ngăn cản quá trình tái tạo của virus giúp cho sinh trưởng và phát triển bình thường, đạt năng suất theo dự kiến.
Chế phẩm Exin R giúp cho cây lúa sống chung với virus mà không bị ảnh hưởng tới sinh trưởng và năng suất. Theo KS. Chiến, để phòng bệnh có hiệu quả, khi lúa nảy mầm (mầm 1 - 2 mm) cho phun một lần 2 giờ trước khi gieo sạ, ngày thứ 35 - 40 cho phun một lần nữa, nếu trong vùng tình hình áp lực bệnh cao cần thiết phun thêm một lần vào ngày thứ 60. Khi lúa chưa bị bệnh nên phun định kỳ vào các thời điểm 15, 40, 60 ngày sau khi gieo sạ. Khi lúa đã bị bệnh nên phun hai lần mỗi lần cách nhau 5 ngày (chú ý ngoài việc phun thẳng vào ổ dịch cần thiết phải phun đều trên ruộng ngay cả những cây lúa chưa bị bệnh). Exin R là chế phẩm phòng bệnh (an toàn, không gây độc hại cho môi trường, con người, vật nuôi...) chính vì vậy cần sử dụng định kỳ chế phẩm này sẽ mang lại hiệu quả cao - cây sạch bệnh. Ngoài ra chế phẩm này hoàn toàn không độc cho người, gia súc và môi trường.
Đối với bệnh đạo ôn do nấm Pyricularia orizae, bệnh khô vằn do nấm Rhizoctonia solani, bệnh cháy lá do vi khuẩn Xanthomonas orizae thì sử dụng Exin R phòng trị như sau: Đối với các giống lúa có thời gian sinh trưởng dưới 110 ngày nên phun ba đến bốn lần trong một vụ. Lần một vào ngày thứ 15 sau khi sạ (ngày thứ 10 sau khi cấy). Lần thứ hai vào ngày 35 sau khi sạ, lần thứ ba vào ngày 55 sau khi sạ và lần thứ 4 vào ngày 65 sau khi sạ.
Ứng dụng Phytoxin VS trên rau
Phytoxin VS là chế phẩm phòng bệnh, chính vì vậy sử dụng định kỳ sẽ mang lại hiệu quả cao, cây sạch bệnh. Chế phẩm hoàn toàn không gây độc cho người, gia súc và môi trường. Một số loại bệnh đặc trưng trên cây rau như chết rạp cây con do Pithium sp, Rhizoctonia solani, Sclerorina sp, héo tươi do nấm Sclerotium rolfsii, héo tươi do vi khuẩn Ralstonia solanacerum (cây họ cà), khảm thuốc lá do virus TMV, thối nhũn trên cây bắp cải do vi khuẩn Erwinia carotovora... sử dụng từ 0,5 - 0,75 lít Phytoxin VS pha loãng đều với 400 - 600 lít nước, hoặc pha 10 - 15 ml trong một ly nước nhỏ, quậy cho tan hết sau đó đổ vào bình 8 lít nước. Phun đều trên hai mặt lá vào lúc sáng sớm hoặc chiều mát. Với vườn ươm, phun lần đầu khi cây có lá thật đầu tiên, sau đó sử dụng thêm một lần nữa trước khi cấy 5 ngày. Trên đồng ruộng thì nên sử dụng từ bốn đến năm lần/vụ. Đặc biệt, để phòng bệnh héo tươi do vi khuẩn trên cà chua, cà tím và thuốc lá nên phun 6 - 7 lần/vụ.
Hiện đã có trên 2.000 ha diện tích sử dụng hai chế phẩm này, thành công nhất là trong năm 2006 khi dịch bệnh vàng lùn và xoắn lùn xảy ra, chế phẩm Exin R đã giúp ngăn chặn dịch bệnh trên 500 ha tại Đồng Tháp và Long An.
Theo KH Phổ thông
