Là người phụ nữ duy nhất được tôn vinh trong "Vinh quang Việt Nam" năm 2007, chị ghi dấu đậm trong các bước tiến đáng tự hào của ngành nghiên cứu gia cầm VN với các đề tài nghiên cứu không ngừng nghỉ… Đó là tiến sĩ nông nghiệp Bạch Thị Thanh Dân, người phụ nữ của hàng chục công trình nghiên cứu khoa học về trứng gia cầm, mang lại hiệu quả kinh tế cao cho ngành chăn nuôi cả nước.

Thành công qua lắm nhọc nhằn
Tháng 3-1976, sau khi tốt nghiệp đại học chuyên ngành gia cầm ở Bungaria, chị về nước. Tại thời điểm đó, mặc dù tỉnh Vĩnh Phúc mời chị về làm việc và theo lẽ thông thường, chị sẽ ở lại quê hương, yên phận như bao phụ nữ khác. Thế nhưng, chị đã chọn và gắn bó cuộc đời mình với những đàn gia cầm và hàng nghìn quả trứng xinh xinh ở Trung tâm nghiên cứu gia cầm (TTNCGC) Thuỵ Phương như mái nhà thân yêu của mình.
Ngày đầu bước chân về trung tâm, chị vấp phải không ít khó khăn trở ngại mà thoạt đầu là sự xa lạ, e dè đối với một nữ sinh vừa chân ướt, chân ráo từ nước ngoài về. Chị tâm sự: "Trung tâm gia cầm ngày đó chỉ là những tổ, đội, trại, điều kiện, phương tiện làm việc vừa thiếu vừa cũ kỹ, lạc hậu. Để hòa nhập chung với môi trường mới, tôi cũng phải "lội ruộng, tát ao" như bất kỳ một công nhân nào".
Theo sự phân công của tổ chức và được làm đúng chuyên ngành của mình, hầu hết các công trình nghiên cứu của chị đều gắn với đề tài về trứng như trứng ngan nhân tạo, trứng đà điểu, trứng gà ác, gà sao, trứng cá sấu nước ngọt và phát triển đàn gia cầm tại Việt Nam. Phần lớn, các loại giống này đều phải nhập ngoại, vì thế, để chúng thích nghi với môi trường, điều kiện sống tại Việt Nam, chị và các cán bộ tại Trung tâm Thụy Phương phải tốn rất nhiều thời gian, tìm ra quy trình nghiên cứu sự thích nghi riêng cho từng loại để ứng dụng thành công trong thực tế. Chị nói: "Trong điều kiện môi trường ô nhiễm và dễ xảy ra dịch bệnh như hiện nay, khó khăn nhất trong hoạt động nghiên cứu gia cầm là làm sao tạo ra đàn giống an toàn sạch bệnh, có thể sống sót và phát triển khỏe mạnh không làm ảnh hưởng đến sức khỏe của người chăn nuôi cũng như người tiêu dùng".
Nhưng đó chưa phải là khó khăn duy nhất mà thử thách thực sự với chị và TTNCGC Thụy Phương là việc bảo tồn nguồn gắn quý trong những đợt dịch cúm gia cầm bùng phát. Điển hình như đợi bùng phát dịch cúm năm 2004. Để đảm bảo an toàn đàn giống gia cầm quý hiếm, chị và hàng chục công nhân thay phiên nhau tạm biệt gia đình, vào sống cách ly trong trung tâm, ngày đêm giành giật đàn gà với "tử thần" H5N1. Chị nói: "Mới đầu, mọi người rất khó chịu vì nhớ gia đình, sinh hoạt đảo lộn nhưng rồi phải quen dần".

Gắn khoa học với sản xuất
Cùng với các cán bộ nghiên cứu của TTNCGC Thụy Phương, TS Bạch Thị Thanh Dân - Phó GĐ trung tâm - được nhắc đến nhiều trong một loạt các đề tài nghiên cứu, tạo giống gia cầm làm lợi cho Nhà nước, cho sản xuất hàng chục tỉ đồng.
Ông Nguyên Quý Khiêm, Phó GĐ Trung tâm nhận xét về nữ đồng nghiệp của mình: "TS Bạch Thị Thanh Dân đã có hơn 30 năm làm việc tại trung tâm. Trong nghiên cứu khoa học, chị luôn đi tiên phong trong lĩnh vực mới và có những thành công lớn, nhất là trong việc nghiên cứu ấp nở trứng gia cầm".
Nhìn vào danh mục và hiệu quả các công trình nghiên cứu khoa học, không thể không khâm phục ý chí và nghị lực của chị. Theo số liệu của Viện chăn nuôi Quốc gia, chị đã tham gia và chủ trì 19 đề tài và hàng loạt dự án.
Trong số đó, phải kể đến đề tài "Nghiên cứu khả năng sản xuất của gà Lương Phượng hoa Trung Quốc, hàng năm cung cấp 30 - 50 nghìn con bố mẹ cho sản xuất thương phẩm rộng rãi trên cả nước; "Nghiên cứu xây dựng mô hình chuyển giao tiến bộ kỹ thuật chăn nuôi ngan Pháp trong hộ nông dân ở một số tỉnh phía Bắc" với 28.000 con bố mẹ, đạt tỷ lệ đẻ cao, năng suất trứng tăng từ 143 - 151 quả lên 160 - 171 quả/mái/năm, mỗi năm làm lợi hàng tỷ đồng cho nông dân. Từ đề tài này, đã được các cấp có thẩm quyền phát triển thành dự án cấp nhà nước "Hoàn thiện quy trình công nghệ chăn nuôi ngan Pháp ở các tỉnh phía Bắc"; Dự án "Xây dựng mô hình chuyển giao công nghệ chăn nuôi gia cầm vào hộ nông dân 3 xã Thái Đô, Bình Định, Nam Cường thuộc tỉnh Thái Bình", trong đó, chuyển gian 30.000 gà thương phẩm, 2.400 gà bố mẹ, 10.000 ngan thương phẩm, 900 ngan sinh sản.
Chị cho biết, mặc dù triển khai dự án trong lúc khu vực đang xảy ra dịch cúm gia cầm nhưng vẫn đảm bảo an toàn, đạt tỷ lệ nuôi sống cao từ 93-100%, tiêu tốn thức ăn thấp, mang lại hiệu quả kinh tế cao cho người nuôi từ 0,7 - 1 triệu đồng/100 con.
Tiếp đó là các công trình: "Nghiên cứu một số giải pháp KH-CN để chăn nuôi gia cầm thả vườn nhằm góp phần xóa đói giảm nghèo ở vùng gò đồi Sóc Sơn, Hà Nội", rồi công trình "Nghiên cứu chọn tạo 3 dòng gà Lương Phượng LP1, LP2, LP3", đã được Bộ NN và PTNT công nhận là TBKT và chuyển giao vào sản xuất hàng trăm ngàn con...
Trong đợt phong tặng danh hiệu chiến sĩ thi đua toàn quốc "Vinh quang Việt Nam 2007", chị là phụ nữ duy nhất trong số 8 chiến sĩ thi đua. Nhìn vào hàng chục danh hiệu, bằng khen, giải thưởng của các cấp bộ, ngành, Chính phủ mà chị được nhận trước đó, không ai không thán phục, nhưng có lẽ, phần thưởng lớn hơn cả đối với chị là những công trình mang lại lợi ích thiết thực cho hàng vạn hộ nông dân khắp cả nước.

Theo Lao động, Vneconomy